HISTORIA WRZEŚNI NA STAREJ FOTOGRAFII

WRZEŚNIA MOJA WRZEŚNIA

Jestem urodzoną Wrześnianką, która połowę dotychczasowego życia spędziła poza Wrześnią. Powrót do kraju po 20 latach pozwolił spojrzeć na moje rodzinne miasto z perspektywy … gościa. Codzienne obcowanie i zażyłość z danym miejscem lub ludźmi rodzi w nas obojętność, przestajemy zauważać drobne szczegóły, które w innych budzą podziw i uznanie. Dlatego, dobrze i zdrowo jest od czasu do czasu oderwać się, oddalić. Dzięki temu nabieramy świeżego spojrzenia.

Września odrodziła się. Idąc ulicami miasta mam wrażenie, że przeniosłam się w czasie do początku wieku. To z powodu architektury kamienic w starej części miasta oraz dbałości o najmniejsze szczegóły, bo nawet parkingi do rowerów i lampy uliczne utrzymane są w stylu secesyjnym, okresu największego rozkwitu miasta. Patrząc w okna kamienic, wydaje się, że ludzie mieszkający w nich również pochodzą z tamtego okresu. Umiejętnie zadbano o najdrobniejsze szczegóły odświeżając twarz Wrześni.

Września  jest położona w Wielkopolsce 50 km od Poznania w ważnym punkcie komunikacji drogowej i kolejowej, łączącej Poznań z Warszawą. Położenie miasta zawsze sprzyjało rozwojowi handlu i rzemiosła.

W czasie II rozbioru Polski miasto znalazło się w zaborze pruskim dlatego też można tu znaleźć silne wpływy pruskiej obecności w architekturze miasta. Są to po dziś dzień bardzo solidne budynki.

Codziennie o godzinie 12.00 w południe przez głośniki miasta odgrywana jest  pieśń patriotyczna Rota napisana przez Marię Konopnicką, ku czci pamięci strajku dzieci wrzesińskich w roku 1901. To one jako pierwsze przeciwstawiły się odpowiadaniu w języku niemieckim na lekcji religii. Nauczyciel ukarał je chłostą. Za przykładem dzieci wrzesińskich poszli w ślady uczniowie innych szkól zaboru pruskiego.

Na początku wieku żyły tu trzy narody; Niemcy, Żydzi i Polacy, to oni stanowili większość. Mieściły się tu kościoły rzymskokatolickie, kościół ewangelicki i synagoga, która została wysadzona w powietrze przez Niemców.

Po wojnie za czasów komunizmu Września nie przestawała się rozwijać, zarówno gospodarczo, jak i kulturowo. Powstał tu zakład głośników Tonsil, który w latach osiemdziesiątych chciał mieć w swym domu każdy polski meloman. Dziś, głównym motorem gospodarczym jest fabryka koncernu Volkswagen AG, gdzie zatrudnionych jest 3000 osób. No i po raz kolejny Września jest pod silnym wpływem zachodnich sąsiadów.

Historia Wrześni jest dużo głębsza, jednak w serii postów na jej temat, chcę pokazać, jak bardzo się zmieniała. Od okresu z przed wojny po teraźniejszość.
Twarz miasta zmienia się tak samo, jak twarz człowieka w zależności od warunków i czasu w jakim żyje …

WRZEŚNIA NA STAREJ FOTOGRAFII

Źródłem fotografii są książki:
Ziemia i Powiat Wrzesiński na starej pocztówce, Jolanta Śliwczyńska, Waldemar Śliwczyński, Wydawnictwo Kropka, Września 2003

Przedwojenna Września Fotografie Franciszka Włosika, wydawnictwo Kropka, Września 2005

ulica Sienkiewicza we Wrześni przed wojną
Ulica Sienkiewicza we Wrześni przed wojną

 

Sąd przy ulicy Poznańskiej we Wrześni
Sąd przy ulicy Poznańskiej we Wrześni
Ratusz miejski we Wrześni
Ratusz miejski we Wrześni
Kościół Fara
Kościół Fara na ulicy Poznańskiej rok 1038-1939
Fragment Rynku
Rynek we Wrześni przed wojną
Września Rynek przed wojną
Wylot ulicy Poznańskiej na Rynek we Wrześni
Września ulica Poznańska
Września ulica Poznańska
Września ulica Mickiewicza przed wojną
Ulica Mickiewicza we Wrześni z widokiem na Kościół Fara
Września sklep przed wojną
Września sklep delikatesowy przed wojną na rogu ulicy Sienkiewicza i Rynek
Restauracja przed wojną we Wrześni
Restauracja Tobolskiego ulica Kościelna we Wrześni, rok 1915
Września ulica Zamkowa
Postój taksówek i dorożek przy ulicy Zamkowej we Wrześni
Ulica Zamkowa we Wrześni, rok 1909
Ulica Zamkowa we Wrześni, rok 1909
Września ulica Dzieci Wrzesińskich
Września ulica Dzieci Wrzesińskich na początku lat 50.
Willa we Wrześni
Willa Mycielskich przy ulicy Kościuszki
Synagoga Września
Synagoga na ulicy Fabrycznej we Wrześni zbudowana w roku 1875 . Podczas II wojny światowej synagoga została zamknięta i przeznaczona na tymczasowe więzienie. Hitlerowcy planowali przebudować synagogę na kinoteatr, jednak ostatecznie jesienią 1940 wysadzili budynek w powietrze. Na miejscu synagogi wybudowano schron przeciwlotniczy i urządzono skwer.
Synagoga Września
Niemieckie plany przebudowy synagogi na kinoteatr
Wieża wodociągowa we Wrześni
Wieża wodociągowa oddana do użytku ok. 1910 Fot. W. Schenke, 1917

Autor: Aleksandra Walkowska

Follow Walkowska Design on:

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *